Εμπνευσμένα πιάτα από τη Μεσόγειο και την Κάρπαθο

ΚΡΑΤΗΣΗ

Η κοπή πίτας της δεκαετίας

Αφήσαμε πίσω μας μια δεκαετία, ο χρόνος μοιάζει να περνά πιο γρήγορα, οι μέρες «φεύγουν» πολλές φορές χωρίς να τις καταλάβουμε, όπως και οι εβδομάδες, οι μήνες. Παρά το γεγονός ότι η έννοια του χρόνου είναι καθαρά ένα ανθρώπινο δημιούργημα, πολλές φορές λειτουργεί τυραννικά και εξουσιάζει τις ζωές μας. Ταυτόχρονα αποτελεί και έναν απαραίτητο κοινό κώδικα επικοινωνίας αλλά και ένα “μέτρο” για να αναλογιστούμε και να αξιολογήσουμε τα πεπραγμένα μας.

Υπάρχουν όμως και κάποιες στιγμές που κάνουν τον χρόνο για λίγο να σταματήσει. Μια όμορφη σκέψη, μια χαρακτηριστική μυρωδιά και μια γνώριμη γεύση.
Γιατί τελικά, είναι η ανάμνηση που νικά τον χρόνο. Είναι τα ήθη μας και τα έθιμα μας που μας ακολουθούν από την παιδική μας ηλικία, οι γεύσεις που συνδέονται με αυτά. Κάθε εποχή και μια γιορτή, για να ξορκίσουμε το κακό, κάθε γιορτή και ένα χαρακτηριστικό πιάτο, για να συνδέσουμε την εποχή με την μυρωδιά και την γεύση.

Βασίλισσα των χριστουγεννιάτικων εορτών και της Πρωτοχρονιάς, σε όποια μορφή είτε γλυκιά είτε αλμυρή, είναι η βασιλόπιτα. Δεν λείπει από κανένα σπίτι κατά την υποδοχή του νέου έτους και φέρει τύχη υγεία και αφθονία. Είναι αυτή που συγκεντρώνει γύρω της, οικογένειες, παρέες, συναδέλφους ακόμα και άγνωστους που ανταλλάσσουν ευχές και “κυνηγούν” την τύχη του φλουριού. Η πιο γνωστή εκδοχή της, είναι η γλυκιά συνταγή της. Τη βρίσκουμε με πολλές μορφές και διάφορους τρόπους παρασκευής, σ’ όλα τα ελληνικά σπίτια, αστικά και αγροτικά. Ζυμώνεται κυρίως με αλεύρι, αυγά, ζάχαρη και γάλα, και συνήθως, πάνω στην επιφάνειά της γράφεται ο αριθμός του νέου έτους με αποφλοιωμένα αμύγδαλα.

Σε μερικούς τόπους, όπως στην Κάρπαθο και τη Σκύρο, έπλαθαν ξεχωριστή πίτα για τα μεγάλα ζώα, τους πολύτιμους συνεργάτες του νοικοκύρη στον καθημερινό μόχθο, την οποία ονόμαζαν «βουόπιτα» ή «βοδόκλουρα» και θρυμματισμένη, με λίγο αλάτι, την τάιζαν στα ζώα ανήμερα της πρωτοχρονιάς.

Πολλές οι θεωρίες για την προέλευση της, με την επικρατέστερη αυτή, της χριστιανικής παράδοσης στην οποία οφείλει και το όνομά της. Όταν ο Άγιος Βασίλειος ήταν επίσκοπος Καισαρείας , ο έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε να εισπράξει τους φόρους, με άγριες διαθέσεις. Οι κάτοικοι φοβήθηκαν και ζήτησαν την βοήθεια του επισκόπου τους. Αυτός τους είπε να συγκεντρώσουν όλα τα πολύτιμα αντικείμενα που είχαν και να τα προσφέρουν στον έπαρχο. Ο άγιος, όμως, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τον έπεισε να φύγει, χωρίς να τα πάρει τίποτα μαζί του. Επειδή η επιστροφή των αντικειμένων στους κατόχους τους, ήταν πρακτικά αδύνατη, με την βοήθεια του αγίου ζυμώθηκαν μικρές πίτες και μέσα σ΄ αυτούς τοποθετήθηκε από ένα πολύτιμο αντικείμενο . Έγινε η διανομή τους και σαν από θαύμα έτυχε στον καθένα ό,τι είχε δώσει. Από τότε στην γιορτή του αγίου βασιλείου, φτιάχνουμε πίτες και τοποθετούμε μέσα νομίσματα.

Λίγο μετά την αλλαγή του χρόνου και την ανταλλαγή των ευχών, γύρω από το εορταστικό διακοσμημένο τραπέζι, μαζεύονται όλοι οι παρευρισκόμενοι ανυπομονώντας για την κοπή της βασιλόπιτας. Είναι ο νοικοκύρης του σπιτιού αυτός που με εθιμικό τελετουργικό τρόπο, αναλαμβάνει το κόψιμο και το μοίρασμα των κομματιών, αφού πρώτα την σταυρώσει. Όλα ξεκινούν με την έκφραση: “ Για τον ….” Αναφέροντας ό,τι ορίζει η θρησκεία. Μόλις δοθούν τα κομμάτια στους αγίους στο σπίτι και στον φτωχό, ξεκινάει το μοίρασμα, αρχικά στα μέλη της οικογένειας και στην συνέχεια στους παρευρισκομένους, με σειρά από τον μεγαλύτερο στον μικρότερο. Τότε είναι που το κάθε κομμάτι γίνεται, στο λεπτό, μια άμορφη μάζα από ψίχουλα και όλα τελειώνουν όταν ακουστεί ένα δυνατό «το βρήκα»!Το φλουρί βρίσκεται στα χέρια ενός μόνο ατόμου και ολόκληρη η τύχη της χρονιάς θα μαζευτεί μονάχα σ΄ αυτόν.

Το έθιμο δεν περιορίζεται μόνο στο σπίτι και μόνο στην ημέρα της Πρωτοχρονιάς. Από τις επόμενες μέρες και σχεδόν μέχρι και τα τέλη  Φλεβάρη σωματεία, επαγγελματικές ενώσεις και οργανώσεις κόβουν τη δική τους βασιλόπιτα. Η συνήθεια είναι νεότερη και κατάγεται από τις παλαιότερες συντεχνίες, τα μέλη των οποίων έκοβαν την Πρωτοχρονιάτικη πίτα και τη μοίραζαν για το καλό το δικό τους και του κοινού επαγγέλματος.

Έτσι λοιπόν στις μέρες μας, όλο και περισσότερες εταιρείες, επιχειρήσεις και όχι μόνο αναζητούν όμορφους και ζεστούς χώρους για να τηρήσουν αυτό το έθιμο. Ο Κρίθαμος, είναι ένα εστιατόριο με δεκάχρονη εμπειρία στον χώρο των κοινωνικών εκδηλώσεων. Με υπευθυνότητα και επαγγελματισμό καλύπτει τις γευστικές και όχι μόνο, ανάγκες ακόμα και των πιο απαιτητικών.
Οι μεσογειακές του γεύσεις, το φιλόξενο περιβάλλον του, οι χαμογελαστοί του άνθρωποι δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για μια γευστική διαδρομή, όπου το σήμερα συναντά την παράδοση.

Σας περιμένουμε, για να ξεκινήσετε, μια χρονιά με όλους τους καλούς οιωνούς, ακόμα και εάν δεν κερδίσετε το φλουρί!

Kάνε την εγγραφή σου για να λαμβάνεις τις προσφορές μας